Müftü Ebu Said el-Hâdimî

Müellif: Bursalı Mehmed Tahir

Dergi: Sebilürreşad

Tarih: 7 Şevval 1330

Fuhûl-i ulema-yı Osmaniyyeden fazl u kemal ile maruf bir zât-ı sütûde-sıfat olup 1113 tarihinde Konya mülhakâtından Buhariyyu’l-asl olan büyük pederinin ihtiyar-ı hicret eylediği Hâdim’de tevellüt eyledi. Mukaddimât-ı ulûmu peder-i âlîleri ekâbir-i ulemadan Karahacı şöhretiyle benam Mustafa Efendi’den baʿde’t-teʿallum vâlid-i ekremlerinin tensibiyle bera-yı ikmal İstanbul’a gelerek o asrın en benam fudalâsından bulunan Kazâbâdî Ahmed Efendi’den parlak bir surette ahz-ı icâzeye muvaffak olarak vatanına avdetle tedris ve telife başladı. Az zaman içinde âfâka intişar eden sıyt-i fazlı dolayısıyla davet-i pâdişâhîye icabeten ikinci defa payitaht-ı hilafete gelip ulema-yı vakt ile beraber bizzat padişah da hâzır olduğu halde Ayasofya Câmi-i Şerifi’ndeki takrir eylediği Fâtiha-i Şerife Tefsiri câlib-i takdir-i umûmî oldu. Ve taltîfât-ı şehriyariye mazhariyetten sonra mutayyeben memleketine iʿzâm olundu.

Memleketinde kirâren iʿtâ-yı icâzeye muvaffak olarak 1176 tarihinde dâr-ı bekâya intikal etti. Mezheben Hanefî, tarîkaten Nakşibendîdir. Dîdar-ı cenab-ı Nebi (sav) ile müşerref olduğu bir murakabesinde eimme-i isneyʿaşereden İmam Cafer-i Sadık (ra) nesl-i pâkinden bulunduğu tebşiriyle mübeşşer oldukları hatt-ı dest-i âlîleriyle muharrer evrak-ı aliyyelerinde mesturdur. Yine bu evrak-ı kıymettar arasında pederimin kabr-i şerifinde murakabeye varmıştım. Karşımda temessül eyledi. Nasihat istedim, işte beni görüyorsun ya, dedi, dünyanın esbab ve alâikinden ârîyim. Bu alemde onlardan hiç biri fayda vermiyor. Maîşet hususunda hırs u tamaʿ-i mezmumdan tevakkî ederek cenâb-ı hakka mütevekkil ve onun ihsanına kani ol. Dünyada hâliku’l-esbabı unutup ihtiyacını sebeb-i sûrî olan kula bildirirsen hak seni en âdî kimseye muhtaç eder. Eğer ihtiyacını herkesten ihfâ ile ancak hazret-i zülcelâle arz edersen dünya bile sana arz-ı ruy-i ihtiyaç eder buyurdukları da münderiçtir.

Âsâr-ı fâdılâneleri ber-vech-i âtîdir:

1. Metn-i Mecâmiʿi’l-Hakâik fî İlmi’l-Usûl 

2. Şerh-i Tarikat-i Muhammediyye

3. Şerh-i Besmele 

4. Haşiye-i Dürer

5. Şerh alâ’l-Kasideti’l-Mudariyye

6. Haşiye alâ Tefsir-i Sureti’n-Nebe-i Beyzâvî

7. Risale fî Hakki’t-Tesbîh ve’t-Tahmîd

8. Tefsir-i Kavlihi Teâlâ قُلِ اللّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ 

9. Tefsir-i Kavlihi Teâlâ  إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ

10. Risale fî Sülûki’n-Nakşibendiyye

11. Risaletü’n-Nesâih ve’l-Vesâyâ

12. Risaletü’l-Huşû fi’s-Salât

13. Şerh-i Eyyühe’l-Veled

14. Arâisü’n-Nefâis fî İlmi’l-Mantık

15. Arâisü’l-Enzâr ve Nefâisü’l-Ebkâr

16. Risale fî Mâhiyeti’l-Ulûm

17. Keşfü’l-Hıdr an Hâli’l-Hızır

18. Risale fî’l-Hadisi’z-Zaʿîf

19. Risaletü’l-Misvak

20. Risaletü’l-Kahve

21. Risaletü’d-Duhân

22. Tefsir-i Sureti’l-İhlâs

23. Risale fî Hakk-i’l-İstihlâf

1160’da vefat eden birader-i âlîleri Ebî Naîm Ahmed el-Hâdimî’nin âsârından:

1. Risale fî hakk-i Elfâzi’l-Mecâziyye

2. Haşiye ale’l-Mirʾât

Mehâdîm-i fezâil-mevsûmlarından olup 1213’te Mekke’de irtihal eden Saîd Hâdimî’nin âsârı:

1. Haşiye alâ Tefsiri’l-Fâtiha li’l-Beyzâvî

2. Şerhu’l-Buhâri-yi’ş-Şerif ile’n-Nısf

3. Şerh-i Kaside-i Bürde

4. Haşiye ale’l-Hayâlî

5. Şerh-i Şemâil-i Şerîfe

1192’de vefat eden Abdullah Hâdimî’nin âsârı:

1. Şerh-i Mecâmiʿi’l-Hakâyık 

2. Şerh-i Dîbâceti’n-Netâyic

3. Kasidetü’l-Hemziyye

4. Haşiye alâ Şerh-i Besmele

5. Haşiye alâ Haşiyet-i Mîr Ebu’l-feth

6. Tefsir-i Kavlihi Teâlâ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ 

Emin bin Muhammed Hâdimî’nin âsârı:

1. Şerh-i Menâr

2. Haşiye-i Kadı Mîr

3. Haşiye-i Müntehâ

Hazırlayan: Ömer Faruk Güneş

Editör: Furkan Yalçınkaya

Link:https://isamveri.org/pdfosm/D00125/1328_2-9/1328_2-9_29-211/1328_2-9_29-211_TAHIRBM.pdf